WSzW Olsztyn BIP
historia
Sobota, 22 września 2018 r.
Historia Terenowych Organów Administracji Wojskowej (TOAW) w Polsce sięga blisko 100 lat. Już w listopadzie 1918 roku rozporządzeniem kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia 15 Powiatowych Komend Uzupełnień (PKU). Do 1934 r. sformowano ich 125 (Dz.U. RP Nr 83 z 1934 r. poz. 757).

TOAW zreformowano w 1938 r.  Ustawą o powszechnym obowiązku wojskowym z dnia 9 kwietnia 1938 r. Efektem jej zapisów i wydanego na jej podstawie rozporządzenia ministrów spraw wojskowych, spraw wewnętrznych i opieki społecznej z dnia 7 lutego 1939 r. (Dz.U. RP Nr 20 z 1939 r. poz. 131), przeformowano istniejące PKU na 127 Komend Rejonów Uzupełnień.

Początki administracji wojskowej na Warmii i Mazurach sięgają 1945 roku. Podstawą jej utworzenia był Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 21 sierpnia 1945 roku. Na obszarze Okręgu  Mazurskiego, zostało sformowanych 6 Rejonowych Komend Uzupełnień (RKU) w Kętrzynie, Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie, Ostródzie, Piszu i Morągu. Po trzech latach rozformowano RKU Pisz, formując RKU Szczytno.

W 1951 roku zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej nr 2/MON utworzono, w miejsce RKU, Wojskowe Komendy Rejonowe (WKR) w Kętrzynie, Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie, Ostródzie, Szczytnie, Działdowie i Morągu.
 
W lutym 1952 roku, Zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej, powołano jedenaście Wojskowych Komend Wojewódzkich (WKW), w tym WKW w Olsztynie, obejmującą województwa olsztyńskie i białostockie. Datę tę należy traktować jako początek narodzin obecnie funkcjonującego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie.

Na mocy zarządzenia Ministra Obrony Narodowej w 1954 roku powołano 18 WKW, zmniejszając tym samym zasięg terytorialny WKW Olsztyn do obszaru województwa olsztyńskiego.

Komendantami Wojskowej Komendy Wojewódzkiej, poprzedniczki Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, byli:
  1. mjr Tomasz Jesionek - luty 1952 - 31.10.1953
  2. mjr Sylwester Iwański - 1.11.1953 - 16.08.1954
  3. mjr Adam Szewc - 17.08.1954 - 27.10.1955
  4. mjr Michał Półtorak - 28.10.55 - 2.11.1965
Nazwa "Wojewódzki Sztab Wojskowy w Olsztynie", pojawiła się 2 stycznia 1963 roku i była konsekwencją Rozkazu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20. listopada 1962 roku oraz Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 21. listopada 1962 roku. Formowanie instytucji powierzono płk. Kazimierzowi Późniakowi.

W 1964 i 1965 roku zintegrowano w ramach Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego dotychczasowe zawiązki WSzW, Wojskowe Komendy Wojewódzkie i Komendy Wojewódzkie Terenowej Obrony Przeciwlotniczej (TOPL).

Pierwsza siedziba WSzW mieściła się w Olsztynie w bloku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej przy ulicy Kopernika 48.

W latach 1965-1975 na terenie województwa funkcjonowało 15 Powiatowych Sztabów Wojskowych (PSzW), pełniących zadania zlikwidowanych Wojskowych Komend Rejonowych. Siedziby PSzW ulokowano w miastach: Bartoszyce, Biskupiec, Braniewo, Działdowo, Iława, Kętrzyn (dla powiatów kętrzyńskiego, węgorzewskiego i giżyckiego), Lidzbark Warmiński, Morąg (dla powiatów morąskiego i pasłęckiego), Mrągowo, Olsztyn, Ostróda, Szczytno oraz w rozformowanych w 1971 roku: Nidzicy, Nowym Mieście Lubawskim i Piszu.


W ramach reformy administracji państwowej w 1975 r. stworzono 49 województw. W województwie olsztyńskim przeformowano istniejące PSzW  i powołano 4 Wojskowe Komendy Uzupełnień (WKU) w miastach: Lidzbark Warmiński, Olsztyn, Ostróda i Szczytno (rozwiązane w 1994 r.)
 
Od 1993 roku siedzibą WSzW był budynek przy ulicy Artyleryjskiej 1 w Olsztynie (obecna siedziba Agencji Mienia Wojskowego).

W tym samym roku, Szef Sztabu Generalnego WP utworzył (w ramach eksperymentu) cztery Regionalne Sztaby Wojskowe (RSzW). Po zebraniu doświadczeń, Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP, w 1995 r. powołano na terenie kraju 16 WSzW-RSzW.

Region Mazurski przydzielony został WSzW-RSzW Olsztyn i objął województwa: ciechanowskie, elbląskie, olsztyńskie i ostrołęckie.

Tym samym, w obszarze odpowiedzialności, znalazło się 10 WKU: Ostrołęka, Wyszków, Mława, Płońsk, Braniewo, Elbląg, Malbork, Olsztyn, Lidzbark Warmiński i Ostróda.

 

Do obecnej nazwy i obszaru działania, Wojewódzki Sztab Wojskowy w Olsztynie powrócił z dniem 1.01.1999 r.

Był instytucją nadrzędną dla WKU: Olsztyn, Ostróda, Ełk, Giżycko, Elbląg, Lidzbark Warmiński i Braniewo (rozformowane na podstawie Rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych w 2003 r.)

 
W 2001 roku siedziba WSzW została przeniesiona do budynku przy ulicy Jagiellońskiej 53, w którym mieści się do dnia dzisiejszego.

 
Na przestrzeni lat instytucją kierowało trzynastu Szefów.

 płk Kazimierz PÓŹNIAK
02.01.1963 - 17.09.1963
gen. bryg.
Jan CZARNECKI
18.09.1963 - 06.08.1971
 płk dypl.
Bolesław STANISZEWSKI
07.08.1971 - 11.11.1976
 płk dypl.
Henryk ŚWIĘCICKI
17.03.1977 - 13.08.1980
05.11.1981 - 23.06.1986
       
 p.o. płk dypl.
Andrzej HAŁAT
20.08.1980 - 14.09.1980
gen. bryg.
Zdzisław OSTROWSKI
15.09.1980 - 04.11.1981 
p.o. płk dypl.
Jan WIŚNIEWSKI
24.06.1986 - 14.10.1986 
płk dypl.
Zygmunt SKOTNICKI
15.10.1986 - 30.09.1996 
       
 gen. bryg.
Józef KUCZAK
01.10.1996 - 08.09.2000
 gen. bryg.
Jan SZAŁAJ
09.09.2000 - 24.11.2006
płk dypl.
Krzysztof PRZYCHODZEŃ
25.11.2006 - 30.09.2010 
 p.o. płk dypl.
Mirosław WOŁKOWICZ
01.10.2010 - 31.01.2011
 
 płk dypl.
Andrzej SZCZOŁEK
01.02.2011 - 30.11.2016

TOAW na terenie Warmii i Mazur podlegały:
  • Warszawskiemu Okręgowi Wojskowemu – 1945-1953 i 1992-1998
  • Pomorskiemu Okręgowi Wojskowemu – 1954-1991 i 1999-2011
  • Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych – 2012-2014
  • Sztabowi Generalnemu Wojska Polskiego – od 2015
Jednostka była wielokrotnie doceniana i nagradzana przez przełożonych. W swoim dorobku posiada medale za zasługi dla Okręgów Wojskowych, Ministerstwa Obrony Narodowej, znaki Honorowe Sił Zbrojnych RP oraz wyróżnienia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Instytucja może pochwalić się bogatą kolekcją pucharów i dyplomów za osiągnięcia w służbie i współzawodnictwie sportowym.

W grudniu 2011 roku Decyzją Nr 503/MON Ministra Obrony Narodowej wprowadzono odznakę pamiątkową  Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie.

Historia instytucji udokumentowana jest w ośmiu tomach kroniki Sztabu, prowadzonej od 1945 r.